Badania NDT połączeń zaciskanych bez demontażu izolacji 

Wprowadzenie: 

Zakład spożywczy mierzył się z awarią instalacji centralnego systemu mycia wykonanego w systemie KAN-THERM, gdzie rozszczelnienie na połączeniu zaciskanym doprowadziło do zalania poddasza i części pomieszczeń produkcyjnych oraz do nieplanowanego przerwania pracy. Utrzymanie ruchu potrzebowało szybkiej i mało inwazyjnej metody weryfikacji. Idealną odpowiedzią okazały się badania NDT połączeń zaciskanych, które pozwoliły ocenić jakość instalacji bez demontażu izolacji typu ArmaFlex oraz jej opróżniania.

Kluczowe rezultaty:

• Sprawdzenie połączeń zaciskanych bez demontażu izolacji i bez wyłączania instalacji z pracy.
• Wskazanie połączeń wadliwych, co umożliwiło szybkie podjęcie działań naprawczych przed kolejną awarią.
• Ograniczenie ingerencji w instalację do minimum, co zmniejszyło ryzyko dodatkowych strat operacyjnych.
• Uzyskanie obrazowego, cyfrowego wyniku badania ułatwiającego ocenę poprawności montażu i komunikację z działem technicznym.
• Możliwość kontroli przez izolację, tam gdzie inne metody byłyby niewystarczające lub zbyt inwazyjne.

Wyzwanie: 

Problemem nie był pojedynczy wyciek, ale ryzyko systemowe dla całej instalacji. W połączeniach zaciskanych nawet pozornie niewielkie błędy montażowe — takie jak nieprawidłowo osadzony O-ring, zadzior na końcu rury, krzywe cięcie czy zbyt mała głębokość wsunięcia — mogą przez pewien czas pozostawać niewidoczne, a następnie doprowadzić do rozszczelnienia pod naporem ciśnienia. Dla zakładu spożywczego oznaczało to realne zagrożenie zalaniem stref technicznych i produkcyjnych, nieplanowanym przestojem oraz kosztami napraw i strat z tytułu wstrzymania produkcji. Klient oczekiwał rozwiązania, które pozwoli wykryć ukryte wady bez ingerencji w działający rurociąg. W tej sytuacji profesjonalne badania NDT połączeń zaciskanych okazały się najlepszym kierunkiem działania.

Rozwiązanie: 

Opracowano i wdrożono metodę badań RT z wykorzystaniem techniki cyfrowej, która standardowo znajduje zastosowanie podczas kontroli połączeń spawanych lub wykrywania ubytków korozyjnych.

Do badań zastosowano:

• cyfrowy detektor płaski (DR) o rozdzielczości 125 μm,
• źródło promieniowania gamma w postaci pierwiastka promieniotwórczego SE-75,
• oprogramowania do obróbki uzyskanych radiogramów cyfrowych.

Pierwszym krokiem przed wykonaniem badań było przygotowanie i dostarczenie przez klienta dwóch próbek połączeń zaciskanych mających pełnić funkcję wzorca przed wykonaniem badań na instalacji. Jedno połączenie zostało wykonane w sposób poprawny, drugie natomiast posiadało błąd montażowy.

Rys. 1. Wzorzec wadliwego połączenia zaciskanego. Radiogram cyfrowy ujawnia krytyczny błąd montażowy – rura została wsunięta zbyt płytko i asymetrycznie. Pomiary odległości w strefie zacisku (8.62 mm z jednej strony i 16.73 mm z drugiej) jasno wskazują na nieprawidłowe ułożenie, które przy rosnącym ciśnieniu roboczym prędzej czy później doprowadziłoby do wypięcia się rury i wycieku.

Rys. 2. Wzorzec poprawnego połączenia zaciskanego. Obraz referencyjny potwierdzający prawidłowy montaż. Widoczne jest głębokie, równe i symetryczne wsunięcie rury z obu stron (pomiary ok. 27.20 mm i 30.57 mm), co gwarantuje prawidłowe uszczelnienie O-ringu i bezpieczną, bezawaryjną pracę systemu.

Wykorzystanie radiografii cyfrowej pozwoliło uzyskać wynik w formie obrazowej, dzięki czemu możliwa była jednoznaczna ocena geometrii połączenia, stopnia wsunięcia rury oraz potencjalnych nieprawidłowości montażowych. Istotną przewagą tej metody była także możliwość szybkiej inspekcji większej liczby połączeń w krótkim czasie, przy zachowaniu minimalnej ingerencji w działającą instalację oraz pełnej dokumentacji cyfrowej do dalszej analizy. Z perspektywy klienta wartość była jasna: brak demontażu izolacji, brak wyłączenia instalacji z użytkowania, szybka i precyzyjna diagnostyka oraz doskonała podstawa do decyzji serwisowych.

Efekty:

Badania umożliwiły sprawdzenie połączeń zaciskanych i wskazanie miejsc, które wymagały natychmiastowych działań naprawczych, zanim doszło do kolejnych wycieków i strat. Dzięki temu klient nie musiał wykonywać kosztownej modernizacji rurociągu „w ciemno”, lecz mógł naprawić konkretnie wskazane i zidentyfikowane miejsca. Efektem było ograniczenie ryzyka kolejnego nieplanowanego przestoju produkcyjnego, oraz potwierdzenie, że cyfrowa radiografia (DR) może być skutecznym narzędziem NDT także w instalacjach centralnego systemu mycia.

Opinia klienta:

„Nieprawidłowy montaż połączeń zaciskanych doprowadził u nas do rozszczelnienia instalacji pod naporem ciśnienia, a w konsekwencji do nieplanowanego przestoju produkcyjnego. Nie możemy sobie pozwolić na taki scenariusz ponownie. Dzięki badaniom RT wykonanym przez firmę ULTRARENT otrzymaliśmy jasną informację, które połączenia są wadliwe i gdzie trzeba działać, bez rozbierania całej instalacji.”